Als je ziet wat er nodig is

Toen ik bij een grote organisatie mijn interimopdracht had beëindigd, had ik sterk het gevoel dat ik dingen achterliet die nog niet af waren.

Er waren zoveel dingen die ik zag, die beter konden. Dingen waarvan ik wist dat ze aandacht nodig hadden en ik vond het echt best lastig. Want hoe laat je iets los als je nog steeds ziet wat er nodig is?

Ik had in de loop van de tijd geleerd om veel op te vangen. Als ik zag dat iets niet liep, dacht ik mee. Als er ergens een gat viel, probeerde ik het te dichten. Als ik zag dat iets later een probleem zou worden, probeerde ik het alvast voor te zijn.

Niemand vroeg erom, maar ik zag en voelde het gewoon aankomen en gebeuren. En als je dit eenmaal hebt, dan is het best lastig om te doen alsof het er niet is.

Achteraf zie ik in dat dit niet alleen iets was wat ik daar deed, maar al veel langer doe.

Zien hoe afdelingen elkaar nodig hadden, maar niet altijd op elkaar aansloten. Waar een proces zou vastlopen voordat het zover was en als ik merkte dat iets ontbrak, dacht ik ‘dat klopt niet’ én ‘hoe kunnen we dit oplossen?’. En eer ik het wist, pakte ik het zelf op.

Iets zien betekent niet dat het van jou is

En daar zit precies de uitdaging.

Want iets zien betekent niet automatisch dat het jouw verantwoordelijkheid is, dat heb ik moeten leren.

Nu zie ik dat iets niet werkt zonder het op te hoeven lossen. Ik voel dat iemand vastloopt zonder degene te hoeven zijn die het vlot trekt en zie problemen aankomen zonder het voor alles en iedereen te hoeven oplossen of voor te zijn.

En misschien was dat wel het lastigste aan mijn vertrek: ik zag nog steeds wat er nodig was en wist wat er zou kunnen gebeuren als bepaalde dingen niet werden opgepakt. En toch hoefde ik het niet meer te doen.

Dit klinkt eigenlijk allemaal best logisch als ik het zo schrijf, maar in de praktijk is het een stuk ingewikkelder.

Wanneer compenseren een systeem laat functioneren

Als je jarenlang gewend bent om te zien wat anderen niet zien, wordt het vanzelfsprekend om daar ook iets mee te doen. Want je vangt iets op, denkt vooruit, vraagt door en lost het op voordat iemand anders merkt dat er überhaupt een probleem was. Daardoor kan iets behoorlijk lang blijven functioneren, omdat jij steeds bijstuurt waar het niet werkt.

Totdat je daarmee stopt en het dan lijkt alsof alles ineens misgaat. Dan loopt het project vast, blijven dingen liggen, mensen worden geconfronteerd met iets wat jij eerder steeds opving. En voordat je het weet denk je: ‘Zie je wel. Ik had dit niet moeten loslaten.’

Het gaat niet mis omdat jij bent gestopt met helpen, maar het wordt zichtbaar omdat jij bent gestopt met compenseren.

Dit is precies wat ik achteraf ben gaan inzien na mijn vertrek.

Ik had echt het gevoel dat ik dingen achterliet die nog niet af waren. Dat was ook zo. Alleen niet alles wat nog niet af is, is van mij om af te maken.

Heel leerzaam.

Veel professionals die veel zien, diep nadenken en snel verbanden leggen, zullen dit herkenbaar vinden. Zeker als je ook nog gevoelig bent voor wat er om je heen gebeurt; je ziet dat er iets niet klopt en wat er nodig is. En voordat je het weet wordt dat wat je goed kunt ook datgene waar je jezelf mee voorbijloopt.

Het gaat erom wát je doet met wat je ziet.

Wat zou er veranderen als je niet alles wat je ziet ook meer als jouw verantwoordelijkheid gaat voelen?

Met het besef: ‘Ik hoef niet alles wat ik zie, ook te dragen’

Als je eenmaal ziet wat er nodig is, is niets doen soms veel moeilijker dan het oplossen.

Als je herkent dat je hoofd soms al bij de oplossing is voordat anderen überhaupt zien waar het naartoe gaat, schreef ik daar eerder ook over in ‘Voordat het voor je werkt’

Dit schrijfsel is mede geïnspireerd door het artikel De prijs van de valse balans van Renata Hamsikova. Haar beschrijving van aanpassen, compenseren en wat er zichtbaar wordt wanneer de compensatie wegvalt, zette mij aan het denken over mijn eigen ervaring.