Het was kerst 2012.
Twee weken vrij. Voor het eerst in lange tijd echt vrij. Mijn lijf had er naartoe geleefd zonder dat ik het doorhad. En bij de voordeur (letterlijk bij de voordeur!) stortte ik in. Ik kon niet meer stoppen met huilen. Ik sliep uren achter elkaar. Alles in mij riep: zo kan het niet langer.
Ik meldde mij ziek en heb mij nog nooit zo nutteloos gevoeld als in die weken daarna.
Wat eraan voorafging, had ik bij mezelf niet zien aankomen. Of misschien wel, maar ik had de signalen niet serieus genomen.
Ik werkte als intercedente vanuit een uitzendorganisatie bij een grote logistieke dienstverlener. Een functie die ik met beide handen had aangepakt. Vacatures vullen, de klant leren kennen, uitzendkrachten begeleiden, administratie bijhouden. Werk waar ik goed in was. Werk waar ik van opleefde…in het begin.
Maar ergens onderweg was ik de enige die de tent draaiende hield. Werk voor drie mensen, uitgevoerd door één. Ik maakte 13, soms 14 uur per dag. Ik nam alles op mij. Wilde alles en iedereen goed helpen. Verantwoordelijkheid pakken was voor mij geen keuze, het was wie ik ben.
Ik was vaak moe. Lusteloos. Mijn geheugen liet mij steeds vaker in de steek. Frustraties liepen hoog op over dingen die er normaal nooit toe deden.
Ik bleef doorgaan.
Ik kon strategisch meedenken op management- en directieniveau, verbanden zien die anderen misten, mensen écht helpen in hun ontwikkeling. Maar dat was niet waar mijn functie om vroeg, dus deed ik wat er gevraagd werd. En meer. En nog meer, totdat er niets meer over was.
Bij de voordeur, met kerst, kon ik niet meer om dat weten heen. Mijn lijf had beslist wat ik zelf nog niet durfde te besluiten. En dat was, hoe ongemakkelijk ook, precies wat er nodig was.
Mijn lijf wist het al lang.
Ik ging maar door en door en door, totdat er geen doorgaan meer in zat.
Herken je dat je moe bent maar niet weet waarvan precies? Dat je leeg bent maar ook overvol tegelijk?
Dat was mijn signaal.
En soms moet het heel stil worden voordat je het kunt horen.
Wat ik toen nog niet wist en wat misschien ook voor jou herkenbaar is:
Hoogsensitieve en hoogbegaafde mensen zijn extra kwetsbaar voor zowel burn-out als bore-out, omdat je systeem anders werkt.
Een hoogsensitief brein verwerkt alles dieper en grondiger dan gemiddeld. Subtiliteiten, sferen, onderstroom in gesprekken, het komt allemaal binnen, zonder filter. Dat kost energie, veel energie. Zeker als je die verwerking jarenlang combineert met hoge verwachtingen, loyaliteit en het onvermogen om te stoppen.
Uit grootschalig onderzoek van hoogsensitief.nl blijkt dat 57% van de hoogsensitieve mensen een burn-out heeft of heeft gehad.
Bij hoogbegaafde mensen speelt er nog iets anders. Nieuw neuropsychologisch onderzoek toont aan dat het Default Mode Network — het hersennetwerk dat actief is tijdens rust en zelfreflectie — bij hoogbegaafden actiever is dan gemiddeld. Als het brein te weinig krijgt om zich op te richten, raakt het uitgeput op een andere manier. Niet van te veel doen, maar van te weinig doen van wat er echt toe doet. Dat heet bore-out. En de klachten zijn precies hetzelfde als bij burn-out, waardoor het lang onduidelijk blijft welke van de twee er speelt.
Bij mij bleek het allebei te zijn.
Burn-out van het te veel dragen. Bore-out van het te weinig mogen zijn wie ik werkelijk was.
Als dit iets raakt, is Het verschil tussen moe zijn en leeg zijn misschien ook de moeite waard.
