De middelbare school was opnieuw wennen.
Een ander gebouw, veel nieuwe gezichten, van klaslokaal naar klaslokaal en steeds andere vakken en docenten. En ondertussen moest je ook zelf nog uitvinden waar je thuishoorde.
Iedereen was bezig om zijn of haar plek te vinden. Ik ook.
Ik zocht naar nieuwe vriendinnen en probeerde mijn weg te vinden in de sfeer en cultuur van de school. Ik vond het veel, heel veel. Na een schooldag snakte ik er dan ook naar om thuis op mijn eigen kamer te zijn. Daar kon ik de stilte opzoeken en hoefde er even niets. Ik luisterde naar muziek, tekende of ruimde een deel van mijn kamer op of om deze opnieuw in te richten. Spice Girls, FIVE of Alicia Keys, afhankelijk van mijn stemming. Het was fijn om even helemaal mijn eigen gang te kunnen gaan.
Op school had ik een klein groepje vriendinnen. Meiden die mij accepteerden, maar bij wie ik me niet helemaal thuis voelde. Ze waren allemaal anders. Er was er één die altijd het hoogste woord had en de stoerste verhalen vertelde. Een ander was wat bescheidener en liet zich minder op de voorgrond zien, maar bewoog wel mee met de rest. Daar herkende ik mezelf ook wel in. En dan waren er nog meiden (en ook wel jongens) die de ene keer wel aansloten en de andere keer weer niet. Daarnaast had ik vriendinnen buiten school, uit de buurt, die ik al kende uit de basisschooltijd waarin ik wel in Nederland was. Met hen sprak ik nog het meeste af.
Ik keek veel naar de schoolgenoten om mij heen. Hoe gedroegen ze zich? Hoe gingen ze met elkaar om? En wat gebeurde er eigenlijk in een groep? Ik wilde begrijpen hoe ik mijn weg moest vinden, maar vond in het algemeen de schoolgenoten en hun gedrag ook gewoon interessant.
Een voorbeeld daarvan waren de gesprekken over toetsen. Dat was op school altijd een onderwerp waar veel over werd gesproken. Je had een toets heel goed gemaakt of juist helemaal niet. Er leek weinig tussenin te zitten. Ik merkte al snel dat ik het lastig vond om daarin mee te gaan als mijn eigen ervaring niet overeenkwam met wat anderen vertelden. Meerkeuzevragen waren voor mij bijvoorbeeld een ramp, terwijl andere leerlingen die juist heel fijn vonden. Ik kon een antwoord beredeneren en vervolgens ook zien waarom een ander antwoord logisch kon zijn.
Als iemand mij vroeg hoe ik een toets had gemaakt, hield ik me vaak op de achtergrond. En àls ik antwoord gaf, ging ik geregeld mee met wat de meeste anderen zeiden of koos ik iets wat daar een beetje tussenin zat. Ik wilde niet buiten de groep vallen of anders worden gezien.
Destijds dacht ik daar niet altijd bewust over na, het was eerder iets wat ik gewoon deed.
Ook buiten school keek ik veel naar mensen. Ik ging in mijn middelbareschooltijd niet heel veel uit. Het trok mij niet om iedere week opnieuw ergens te staan waar de muziek zo hard stond dat je nauwelijks een gesprek kon voeren en àls er al gesprekken waren, vond ik ze vaak behoorlijk oppervlakkig.
Toch keek ik mijn ogen uit. Ik zag leerlingen die ik van school kende ineens met hele andere kleren aan, veel meer make-up of ander gedrag. Overdag op school leken ze zich heel anders te gedragen dan wanneer ze uitgingen.
Het is niet dat ik zelf niet mijn best deed om er leuk uit te zien. Ik vond het alleen opvallend hoe anders zij zich op verschillende plekken konden gedragen.
Misschien was ik toen al veel bezig met wat ik mijn hele leven ben blijven doen: kijken, observeren, verbanden leggen en proberen te begrijpen wat er eigenlijk gebeurde. Het was een manier om mijn plek te vinden en ook oprechte nieuwsgierigheid. Ik wilde begrijpen hoe mensen in elkaar zaten, waarom ze deden wat ze deden en hoe een situatie werkte.
Op school werd de lesstof vaak stap voor stap aangeboden. Ik wilde niet alleen weten welke eigenschappen iets had of hoe het werkte, maar ook waarom. Ik wilde gewoon begrijpen hoe dingen met elkaar samenhangen. Dat maakte het leren soms ingewikkelder dan nodig.
Ik denk dat daar een patroon zichtbaar wordt, wat ik pas jaren later begon te begrijpen. Als ik niet precies wist wat de bedoeling was, probeerde ik die af te leiden uit mijn omgeving. Ik keek naar anderen, nam dingen over en bewoog mee, omdat het mij hielp om mijn weg te vinden.
Dat ik daarmee niet altijd liet zien wat ik zelf dacht, had ik toen nog niet zo in de gaten.
Als ik er nu op terugdenk aan die tijd, zie ik hoe vanzelfsprekend ik keek naar wat anderen deden. Ik probeerde te begrijpen hoe een groep werkte en hoe ik daarin mijn plek kon vinden. Wat ik toen alleen nog niet doorhad, was dat ik daarbij ook regelmatig meeging met anderen, zonder altijd te laten zien wat ik zelf dacht.
Misschien herken je dat wel, dat je achteraf pas merkt dat je iets anders hebt gezegd dan je eigenlijk dacht. Of dat je je in een groep anders gedraagt dan wanneer je alleen bent of bij iemand bij wie je je volledig veilig en vertrouwd voelt. Dat je veel aanvoelt of opmerkt, maar niet altijd weet wat je daarmee moet.
Bij mij heeft het lang geduurd voordat ik daar woorden aan kon geven.
De term hoogsensitiviteit (HSP) kende ik eigenlijk al vanaf mijn middelbareschooltijd, misschien zelfs al iets eerder. Pas veel later kwam ook HSP-HSS op mijn pad door het boek Prikkels bijten niet van Saskia Klaaysen, ergens rond 2019 of 2020. En een jaar of vier geleden stelde Esther Kaastra mij tijdens een coachsessie de vraag of ik hoogbegaafd ben.
Ik begon te begrijpen dat er achter gedrag soms meer kan zitten dan je aan de buitenkant ziet. Dat veel observeren niet automatisch betekent dat je onzeker bent. Dat anders denken niet hetzelfde is als niet begrijpen. En dat je aanpassen niet altijd bewust hoeft te doen om er toch veel energie aan kwijt te raken.
Ik wist dat destijds allemaal nog niet en was gewoon bezig mijn weg te vinden. Die nieuwsgierigheid is nooit verdwenen. Naar mensen, naar wat hen beweegt en naar hoe patronen en systemen in elkaar zitten.
Alleen wist ik toen nog niet dat ik die nieuwsgierigheid later ook in mijn werk zou terugvinden 😉
In mijn schooltijd werd niet altijd goed begrepen wat er bij mij speelde. In een het schrijfsel Je bent niet genoeg gemotiveerd. Nee, ik ben verveeld vertel ik over de opmerking van mijn mentor dat ik niet gemotiveerd genoeg was voor de havo.